Vinatta Logo  Tilkynna Logo

Lesa grein

Fræðsluefni

08. febrúar 2017 - 13:48:00

Vinátta - Fri for mobberi

Blær og taskaVináttu – verkefni Barnaheilla er forvarnarverkefni gegn einelti fyrir leikskóla. Efnið heitir á frummálinu Fri for mobberi og er þýtt, staðfært, framleitt og gefið út í samstarfi við Red barnet – Save the Children og Mary Fonden í Danmörku. 

Vinátta byggir á nýjustu rannsóknum á einelti og á ákveðinni hugmyndafræði og gildum sem skulu samofin öllu skólastarfinu auk raunhæfra verkefna fyrir nemendur, starfsfólk og foreldra. 

Vinna með Vináttu á íslenskum leikskólum hófst haustið 2014 og stefnt er að því að geta boðið öllum leikskólum landsins efnið til notkunar. Leikskólar sem vilja nota efnið þurfa að fara á námskeið til að fá leyfi til að nota það.

Nánari upplýsingar um Vináttu er að finna hér.

 

Slysavarnaplakat

Barnaheill - Plakat_lok_250Um árabil hafa Barnaheill - Save the Children á Íslandi boðið heilsugæslustöðvum veggspjald um slysavarnir barna til að afhenda foreldrum í ung- og smábarnavernd. Veggspjaldið var endurgert árið 2016 í samstarfi við forvarnardeild VÍS. Það nefnist Örugg börn og er tilvalið að hengja upp á áberandi stað á heimilinu. Það sýnir hvernig hægt er að búa heimili og umhverfi barna á sem öruggastan hátt og reyna þannig að koma í veg fyrir að börn slasist, því slys eru yfirleitt engin tilviljun. Mælt er með því að veggspjaldið sé afhent foreldrum í 5 mánaða skoðun. Hægt er að senda pantanir á netfangið barnaheill@barnaheill.is eða hringja í síma 553 5900.

Karl Jóhann Jónsson listmálari gerði myndirnar á veggspjaldinu sem sjá má hér til hliðar. Á bakhlið þess er texti sem minnir foreldra á að hverju þarf að huga til að gera umhverfi barna eins öruggt og mögulegt er.

 

Kæra fjölskylda

Fátt skiptir meira máli en velferð barna okkar. Slysavarnir eru þar mikilvægar, enda slys yfirleitt ekki tilviljun. Samkvæmt skráningu hjá Slysaskrá Íslands slasast árlega um 6000 börn undir 10 ára aldri og eru fallslys algengust.

Á veggspjaldi þessu eru tiltekin nokkur atriði sem vert er að hafa í huga varðandi öryggi barna í sínu nánasta umhverfi. Tilvalið er að hengja veggspjaldið upp á vegg, 50 cm frá gólfi, og nýta mælistikuna til að fylgjast með vexti barnsins.

Ekki er hægt að sýna öll öryggisatriði í umhverfi barna á veggspjaldi sem þessu, en örvarnar benda á það helsta á hverri mynd:

Garður: Aðeins einn í einu á trampólíni - Festa trampólín tryggilega - Hafa öryggisnet á trampolíni og loka því við notkun - Hafa hlíf yfir gormum trampólíns - Fylgjast stöðugt með ungu barni í vatni, s.s. í heitum potti og sundi - Ósynd börn noti ávallt armkúta.

Stofa: Nota öryggishlið efst og neðst við stiga - Nota snúrustytti á gardínubönd - Opnanlegt fag má ekki opnast meira en 9 cm - Hylja hvöss horn.

Hjól: Nota hjálm og gæta þess að hann sé rétt stillltur og endingartími í lagi - Taka hjálm af höfði t.d. þegar á að leika og setja hann á öruggan stað - Hafa glitaugu á hjóli og ljós ef hjólað er í myrkri - Nota viðeigandi hlífar t.d. á hlaupahjóli og bretti - Bakka bíl í stæði ef þess er kostur, sér í lagi þar sem börn eru að leik.

Eldhús: Geyma hreinsiefni, lyf og bætiefni þar sem börn ná ekki til - Nota öryggislæsingar á skápa og skúffur sem börn eiga ekki að komast í - Nota þar til gerðar öryggislæsingar ef innbyggð barnalæsing er ekki á bakaraofni eða helluborði  - Ung börn sitji beisluð í barnastól - Festa barnastóla við borð þar sem við á - Brytja mat smátt niður og almennt passa uppá smáhluti sem eru minni en 3,2 cm - Nota innri hellur fremur en þær fremri á eldavél.

Bað: Gæta að hitastigi vatns og nota hitastýrð blöndunartæki - Fylgjast stöðugt með ungu barni í vatni - Huga að fallhættu eins og t.d. af skiptiborði - Gæta að stöðugleika skiptiborðs - Geyma lyf og bætiefni í læstri hirslu - Hafa stama mottu í botni baðs og sturtu .

Umferð: Leiða barn fjær gangstéttarbrún og umferð - Nota endurskin bæði á fatnað og hluti á borð við vagna og töskur - Hafa beisli á ungu barni í vagni eða kerru - Nota öryggisbúnað í bíl sem hæfir aldri og þyngd barns - Taka barn út úr bíl þeim megin sem ekki er umferð.

 

prinsessa copy

Óskir íslenskra barna

Sýningin Óskir íslenskra barna er ljósmyndasýning sem var gjöf Barnaheilla – Save the Children á Íslandi og Ástu Kristjánsdóttur ljósmyndara til barna á Íslandi í tilefni af 25 ára afmæli samtakanna og Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Sýningin er farandsýning sem hefur ferðast um landið frá árinu 2014.

Ljósmyndirnar byggja á sönnum reynslusögum íslenskra barna sem hafa upplifað ofbeldi, vanrækslu, einelti eða hafa búið við fátækt. Þær sýna ímyndaðar óskir þessara sömu barna. Þannig er áhersla lögð á að börn sem upplifa áföll og erfiðleika fái að eiga sér ósk og von um að líða einhvern tímann betur.

Viðeigandi texti úr Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna er við hverja mynd til að minna á réttindi barna. Steinunn Hauksdóttir sá um uppsetningu, búninga og gerð óskatrés þar sem hægt er að koma fyrir óskum barna eða hengja þær á greinar óskatrésins.  

Foreldrar, forsjárfólk eða kennarar eru hvattir til að aðstoða börnin við að skoða sýninguna út frá réttindum þeirra og að skrifa óskir sínar í framhaldi af því á miða.

Ljósmyndari myndanna á sýningunni er Ásta Kristjánsdóttir. Hún á langan feril að baki og starfar í dag sem ljósmyndari í Reykjavík. Í myndum sínum leitast Ásta gjarnan við að senda skilaboð til áhorfandans sem endurspegla sýn hennar á samfélagið. 

Hér er að finna kennsluleiðbeiningar sem gott er að styðjast við í tengslum við sýninguna.

Á grunni óskanna sem safnast hafa á ferð sýningarinnar um landið var á árinu 2016, skrifuð meistararitgerð í félagsráðgjöf, af Mörthu Maríu Einarsdóttur. Rannsóknin bar heitið „Ég óska þess að óskin mín rætist. Upplifun barna af sýningunni Óskir íslenskra barna.“

 

Þetta er líkami minn 

Þetta er líkaminn minn

Einn liður í fræðslu- og forvarnarverkefni samtakanna um vernd barna gegn kynferðislegu ofbeldi á börnum er útgáfa bókarinnar ,,Þetta er líkaminn minn”. Bókin er skrifuð til að aðstoða fullorðna og börn á leikskólaaldri við að ræða saman á opinn og óþvingaðan hátt um leiðir til að vernda börn gegn ofbeldi. Meginmarkmið bókarinnar er að gera börn meðvituð um yfirráð þeirra yfir líkama sínum og tilfinningum og að styrkja þau í að setja persónuleg mörk. Fjallað er um snertingu og hvernig hún getur bæði verið jákvæð og neikvæð.

Það er á ábyrgð hinna fullorðnu að vernda börn gegn ofbeldi. Foreldrum, forsjáraðilum og öllum þeim sem vinna með börnum ber skylda til að vernda börn gegn ofbeldi í hvaða mynd sem er.

Stöðugt er aukning á dreifingu og notkun bókarinnar og má ætla að tugir þúsunda barna hafi notið góðs af henni frá því hún var fyrst gefin út árið 1998.

Samtökin eru í samstarfi við heilsugæslustöðvar um dreifingu á bókinni til foreldra. Hægt er að panta bókina á skrifstofu samtakanna í síma 553 5900 eða með því að senda póst á  barnaheill@barnaheill.is.

 

Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna

Barnaheill - Save the Children á Íslandi, umboðsmaður barna og Barnahjálp S.þ. (UNICEF) á Íslandi, í samstarfi við Námsgagnastofnun, hafa unnið námsvef og gefið út veggspjöld og bæklinga með efni barnasáttmálans. 

Um er að ræða gagnvirkan námsvef sem ætlaður er börnum frá 5-14 ára. Vefurinn er hugsaður til notkunar í skólum, en einnig geta börn nýtt hann utan skóla. Á vefnum læra börn um þau réttindi sem kveðið er á um í barnasáttmálanum.

Á veggspjaldi og í bæklingi, sem ætluð eru 6-12 ára börnum, er efni barnasáttmálans sett fram á einföldu máli. Einnig hefur verið gefið út veggspjald sem hentar eldri börnum. Efnið er ætlað til notkunar í grunnskólum en einnig á öðrum vettvangi. Þórarinn Leifsson myndskreytti veggspjöldin og Námsgagnastofnun sá um ritstjórn og hönnun.

Hægt er að nálgast veggspjöld og bæklinga með efni barnasáttmálans á pdf-formi á vefnum barnasattmali.is. Einnig er hægt að panta veggspjöld og bæklinga á skrifstofu Barnaheilla - Save the Children á Íslandi í síma 553 5900 eða með því að senda tölvupóst á netfangið barnaheill@barnaheill.is.

 

Verndum börn - ofbeldi

Forsíða strákurGefinn hefur verið út bæklingur með upplýsingum um ofbeldi og hvert hægt er að leita verði barn fyrir ofbeldi, eða ef grunur vaknar um að barn sé beitt ofbeldi.

Meðal efnis í bæklingnum:

  • Skilgreining á ofbeldi; vanræksla, ofbeldi, einelti, netið
  • Vísbendingar um vanlíðan hjá barni
  • Grun eða vitneskju um að barn sé vanrækt eða búi við ofbeldi

Ofbeldi brýtur börn niður og rænir þau eðlilegri barnæsku. Fjöldi barna á Íslandi elst upp við líkamlegt, andlegt eða kynferðislegt ofbeldi, þau eru lögð í einelti eða eru vanrækt.

Á síðunni verndumborn.is er að finna greinagóðar upplýsingar um ýmsar tegundir ofbeldis á börnum, einkenni og hvert hægt er að leita vakni grunur um ofbeldi á barni. Vefsíðan er ætluð almenningi, ekki síst þeim sem starfa með börnum. 

 

Kynferðisofbeldi gegn gjaldi / Sex tourism
Sex Tourism

Barnaheill - Save the Children á Íslandi hafa í samstarfi við Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins látið útbúa póstkort sem dreift er til ferðamanna sem leita til heilsugæslunnar vegna fyrirhugaðra ferðalaga á erlendri grundu. Þar eru ferðamenn hvattir til að vera ábyrgir ferðamenn og tilkynna til ferðaskrifstofunnar, fararstjóra eða lögreglu ef þeir hafa grun um að barn sé beitt kynferðisofbeldi. Þannig leggi þeir sitt af mörkum til að vernda barnið gegn ofbeldinu og koma því til hjálpar.

Börnum sem orðið hafa fórnarlömb mansals til að nota í kynferðislegum tilgangi hefur fjölgað gríðarlega á undanförnum árum. Vegna fátæktar og erfiðra aðstæðna leiðast um 1-2 milljónir barna út í vændi á ári, eða eru beitt kynferðisofbeldi gegn gjaldi. Þegar fullorðinn einstaklingur á kynferðislegt samband við barn telst það alltaf kynferðisofbeldi gegn barninu. Hinn fullorðni getur ekki réttlætt ofbeldið með menningarmun, samþykki barnsins eða að barnið hafi frumkvæði af samskiptunum.

Nánari upplýsingar er að finna hér.